Phương Pháp Dạy Học Tích Hợp Các Môn Khoa Học Tự Nhiên
29/02/2024
3:52

Dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên là một xu hướng tiên tiến trong giáo dục, tạo ra môi trường học tập tối ưu nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh. Việc tích hợp các môn khoa học tự nhiên không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các lĩnh vực khoa học mà còn áp dụng chúng vào thực tế thông qua việc kết nối linh hoạt giữa các môn học. Hãy khám phá thêm về phương pháp này trong bài viết của tvk.edu.vn sau đây.

>>>> BÀI VIẾT LIÊN QUAN NHẤT: Chương trình học 3 cấp Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông trường Trương Vĩnh Ký

1. Định nghĩa dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên

Dạy học tích hợp môn khoa học tự nhiên là một phương pháp giáo dục hiện đại, nhằm tối ưu hóa quá trình học tập và phát triển năng lực cho học sinh. Hiện nay theo chương trình giáo dục phổ thông mới, phương pháp dạy tích hợp các môn cùng một trường thông tin như Khoa học tự nhiên được triển khai hầu hết ở cấp Tiểu học và cấp Trung học cơ sở.

  • Ở cấp Tiểu học, môn học được gọi là Tự nhiên & Xã hội cùng với môn Khoa học, tạo điều kiện cho học sinh hiểu rõ hơn về mối liên kết giữa các lĩnh vực kiến thức.
  • Ở cấp Trung học cơ sở, môn học Khoa học tiếp tục phát triển, đề cao sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành.
  • Trong giai đoạn Trung học phổ thông, môn Khoa học tự nhiên được phân ra thành Vật lý, Hoá học và Sinh học, giúp học sinh tiếp cận sâu hơn với từng lĩnh vực.

Phương pháp này mang lại lợi ích là sự tích hợp sâu ở cấp dưới, kết hợp với sự phân hoá tăng dần ở các cấp trên, tạo ra một môi trường học tập đa dạng và phong phú, thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh.

dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên
Học sinh cấp Tiểu học thử nghiệm lớp học ngoài trời, tự thuyết trình bài tập nhóm

>>>> ĐỌC THÊM: Giáo dục STEM là gì? Hiểu đúng phương pháp dạy học hiện đại

2. Chương trình học tích hợp các môn Khoa học tự nhiên được xây dựng thế nào?

Trong chương trình phổ thông, môn Khoa học tự nhiên được tích hợp nội dung chính của các môn: Vật lý, Hóa học, và Sinh học. Sự tích hợp này dựa trên các nguyên lý chung và tính logic của chúng về cấu trúc, tương tác, tính hệ thống, sự đa dạng, và sự vận động biến đổi. Điều này có nghĩa là các môn Khoa học tự nhiên không chỉ kết hợp nội dung mà còn áp dụng nguyên lý vận động của vật chất trong tự nhiên. Phương pháp này giúp học sinh hiểu sâu hơn về mối liên kết giữa các lĩnh vực khoa học tự nhiên.

Chương trình học của môn Khoa học tự nhiên tích hợp được thiết kế dựa trên ba yếu tố chính: Chủ đề khoa học, các nguyên lý/khái niệm tổng quát của khoa học, và việc phát triển năng lực. Trong đó, các nguyên lý/khái niệm tổng quát đóng vai trò quan trọng, liên kết và thúc đẩy các chủ đề khoa học trong chương trình. Điều này giúp học sinh hiểu sâu hơn về các khái niệm cơ bản và áp dụng chúng vào thực tế, từ đó phát triển năng lực và kỹ năng khoa học của mình.

dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên
Các bạn thích thú được tự làm đồ thủ công

Chương trình này đặc biệt tập trung vào việc thực hành, thí nghiệm, và trải nghiệm để hỗ trợ học sinh hiểu một cách tổng thể và hệ thống về các đối tượng. Thông qua việc thực hiện các hoạt động khám phá tự nhiên và giải quyết các vấn đề liên quan đến công nghệ và cuộc sống hàng ngày, học sinh sẽ phát triển khả năng tìm hiểu và hình thành các phẩm chất quan trọng cho bản thân và cộng đồng. Điều này giúp học sinh trở thành những người có kiến thức sâu rộng và đóng góp tích cực vào xã hội.

3. Các phương pháp dạy học tích hợp các môn Khoa học tự nhiên

Với mục tiêu cung cấp cho học sinh một nền tảng kiến thức mạnh mẽ và toàn diện, môn Khoa học tự nhiên tích hợp sử dụng các phương pháp dạy và học tiên tiến, hiện đại, nhằm thúc đẩy tính ứng dụng cao trong quá trình học tập. Cụ thể tại trường Trương Vĩnh Ký, nhà trường áp dụng các phương pháp nổi bật như:

  • Dạy tích hợp nội môn: Giáo viên kết hợp linh hoạt nhiều kiến thức từ nhiều chủ đề liên quan để học sinh hiểu sâu sắc nội dung bài học.
  • Dạy tích hợp liên môn: Kết hợp kiến thức từ nhiều môn khác nhau thông qua các chủ đề, vấn đề, khái niệm lớn chung trong một bài học, giúp học sinh áp dụng kiến thức từ môn này cho môn khác.
  • Dạy tích hợp đa môn: Sử dụng một vấn đề, một nội dung vào nhiều môn học, tập trung vào bối cảnh kiến thức, trải nghiệm và học tập theo dự án, theo chủ đề.
  • Dạy tích hợp xuyên môn: Dạy về một vấn đề, một nội dung nằm ngoài yêu cầu cơ bản của một môn học. Từ đó, đòi hỏi học sinh phải đáp ứng kiến thức và kỹ năng từ nhiều môn cùng lúc, thường được tổ chức thông qua các dự án học tập cá nhân hoặc bài tập nhóm.
  • Học tập qua trải nghiệm, thí nghiệm: Đây là phương pháp giúp học sinh phát triển tư duy phản biện bằng cách dự đoán, tranh luận về các chủ đề học. Thông qua các thí nghiệm và trải nghiệm thú vị, học sinh sẽ tự khám phá và có góc nhìn cá nhân. Từ đó giúp học sinh củng cố và mở rộng kiến thức một cách hiệu quả.
  • Học qua truy vấn: Đây là phương pháp giúp học sinh thực hành nhiều hoạt động đa dạng, phát triển kỹ năng điều tra và nghiên cứu. Thông qua quá trình này, học sinh sẽ phát triển và trau dồi các kỹ năng nghiên cứu khoa học, từ đó nuôi dưỡng và biến các ý tưởng thành hiện thực.
dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên
Phương pháp học tập qua truy vấn giúp học sinh tự thảo luận đưa ý tưởng

4. Ưu điểm trong phương pháp dạy và học môn Khoa học tự nhiên ở trường Trương Vĩnh Ký

Môn Khoa học tích hợp tại trường Trương Vĩnh Ký áp dụng phương pháp dạy tích cực, xây dựng kiến thức trên cơ sở các ý tưởng thực tế của học sinh. Đồng thời, thầy cô luôn khuyến khích học sinh tự mình suy nghĩ để đạt được kết quả học tập. Thông qua phương pháp dạy học mới này, học sinh sẽ được phát triển:

  • Tập quen dần với các ý tưởng mới, hình thành suy nghĩ luôn đổi mới tư duy;
  • Phát triển kỹ năng làm việc nhóm;
  • Khuyến khích tự tạo ra suy nghĩ và ý tưởng mới;
  • Được dạy học trong môi trường học tích cực;
  • Được dạy học qua trải nghiệm và thí nghiệm nhiều hơn;
  • Được dạy học qua quá trình truy vấn và nghiên cứu.
dạy học tích hợp các môn khoa học tự nhiên
Thầy cô luôn là người hướng dẫn để học sinh chủ động thực hiện các thí nghiệm học tập

Bài viết này cung cấp đến bạn đọc thông tin để hiểu về phương pháp dạy học tích hợp các môn Khoa học tự nhiên. Hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã hiểu về phương pháp và cách mà trường Trương Vĩnh Ký áp dụng vào chương trình dạy học chung để giúp học sinh phát triển giáo dục. 

Quý phụ huynh và học sinh có thắc mắc hoặc cần tìm hiểu chi tiết về chương trình học tại trường TH-THCS-THPT Trương Vĩnh Ký, có thể liên hệ qua các kênh thông tin nhà trường: